wyszukiwanie zaawansowane
1 » 2 » Kompetencje, obowiązki oraz odpowiedzialność dyrektora szkoły3

Nowy dział!

logopedia

Newsletter

Podaj swój adres e-mail, a my będziemy informować Cię o naszych nowych książkach*

 
* Zapisanie się do newslettera oznacza wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych do celów marketingowych (otrzymywanie informacji handlowych na wskazany adres e-mail). Administratorem danych osobowych jest  Wydawnictwo eMPi2 s.c., ul. św. Wojciech 28, 61-749 Poznań. Więcej w Polityce prywatności

Korzyści przy zakupie

► od 10 egzemplarzy dostawa gratis
► od 20 egzemplarzy lub 20 kompletów dostawa gratis i 10% rabatu
► w pakietach – taniej!
multimedia on-line
Wydawnictwo eMPi2 na Facebook

Kompetencje, obowiązki oraz odpowiedzialność dyrektora szkoły

Wyświetleń: 52606


Kompetencje, obowiązki oraz odpowiedzialność dyrektora szkoły wynikające z roli pracodawcy

Temat pochodzi z poradnika prawnoorganizacyjnego
 
Dyrektor szkoły - pracodawca, menedżer, pracownik

alt
 
   Dyrektor szkoły (placówki oświatowej) jako organ zarządzający jednostką organizacyjną systemu oświaty został wyposażony w kompetencje w zakresie prawa pracy przez ustawę o systemie oświaty i ustawę Karta nauczyciela, a także kodeks pracy. Ustawy te określają również jego zadania wynikające z roli pracodawcy oraz precyzują wynikającą stąd odpowiedzialność.
   Dokonamy tu zestawienia stosownych zapisów ustawowych, aby konstrukcję prawną roli dyrektora jako pracodawcy uczynić czytelną i pełną. Ustawa Karta nauczyciela (art. 7, ust. 1) traktuje dyrektora szkoły jako przełożonego służbowego wszystkich pracowników szkoły.
   Pojęcie przełożony zostało w teorii organizacji i zarządzania określone następująco:

Jest to pracownik hierarchicznie zorganizowanej instytucji, mający bezpośrednich lub bezpośrednich i pośrednich podwładnych (kierowników i pracowników szeregowych). Rolę przełożonego określa zestaw jego obowiązków i uprawnień. Do uprawnień należy egzekwowanie od podwładnych realizacji zadań przewidzianych w odpowiednich dokumentach instytucji dla danego stanowiska pracy oraz wydawanie podwładnym i egzekwowanie poleceń służbowych, nie wykraczających jednak poza ramy umowy o pracę czy ustalony zakres obowiązków*. 

   Ustawa o systemie oświaty (art. 39, ust. 3) potwierdza zapis Karty nauczyciela:

Dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Dyrektor w szczególności decyduje w sprawach:
1) zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki,
2) przyznawania nagród oraz wymierzania kar porządkowych nauczycielom i innym pracownikom szkoły lub placówki,
3) występowania z wnioskami, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady szkoły lub placówki, w sprawach odznaczeń, nagród i innych wyróżnień dla nauczycieli oraz pozostałych pracowników szkoły lub placówki.


Przytoczone ustawowe zapisy zakreśliły ramy kompetencji (uprawnień) dyrektora szkoły wobec jej pracowników. Są to kompetencje pracodawcy. Z tych kompetencji oraz ze szczególnych zapisów kodeksu pracy wynikają określone zadania pracodawcy, a także jego odpowiedzialność za ich właściwą realizację. Po zawarciu stosunku pracy (art. 94 i 97 kp) dyrektor szkoły: 
  • zapoznaje pracowników z zakresem obowiązków,
  • organizuje pracę w sposób zapewniający wykorzystanie czasu pracy i zmniejszenie jej uciążliwości,
  • przeciwdziała dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy,
  • zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy, prowadzi szkolenie bhp pracowników,
  • terminowo i prawidłowo wypłaca wynagrodzenia,
  • ułatwia pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych,
  • zaspokaja socjalne potrzeby pracowników w miarę posiadanych środków,
  • stosuje obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracy pracowników,
  • prowadzi dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy i akta osobowe pracowników,
  • wpływa na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego,
  • udostępnia tekst przepisów dotyczących równego traktowania,
  • przeciwdziała mobbingowi (mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników),
  • wydaje niezwłocznie po rozwiązaniu stosunku pracy świadectwo pracy. 
   Problematykę podnoszenia kwalifikacji zawodowych nauczycieli i zadania dyrektora szkoły z tego wynikające określają przepisy zawarte w ustawie o systemie oświaty z 7 września 1991 r. w artykułach 33 i 39 oraz w ustawie Karta nauczyciela, art. 7. Na podstawie tych zapisów ustawowych Minister Edukacji Narodowej wydał stosowne akty wykonawcze: rozporządzenie z 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (DzU nr 98, poz. 1066 z późn. zm), minister ustalił kryteria oceny pracy nauczyciela. Dyrektor szkoły zobowiązany jest stosować je w procesie oceny pracy nauczyciela. Duże zmiany w procedurach sprawowania nadzoru pedagogicznego przynosi projekt nowego rozporządzenia MEN z 1 lipca 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego.
   Wywiązywanie się dyrektora szkoły z zadań pracodawcy podlega nadzorowi organu prowadzącego i częściowo organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Odpowiedzialność dyrektora wobec tych organów może zakończyć się w skrajnym przypadku odwołaniem dyrektora z funkcji kierowniczej (art. 38 USO). Oprócz tego odpowiedzialność za niewypełnianie zadań pracodawcy, szczególnie za nierespektowanie uprawnień pracowniczych określonych w prawie pracy, wynika z art. 281283 kp. Sankcją może być kara grzywny nałożona na dyrektora przez organy kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy.
Oto rejestr wykroczeń pracodawcy wobec pracowników podlegających odpowiedzialności w postaci grzywny. Kto, będąc pracodawcą:
 
  • zawiera umowę cywilnoprawną zamiast umowy o pracę,
  • nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę,
  • wypowiada lub rozwiązuje stosunek pracy, naruszając prawo pracy,
  • stosuje wobec pracowników inne kary niż zawarte w kodeksie,
  • narusza przepisy o czasie pracy, o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem, o zatrudnianiu młodocianych,
  • nie prowadzi dokumentacji związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracownika,
  • nie wypłaca w terminie wynagrodzenia lub dokonuje bezpodstawnych potrąceń,
  • nie udziela pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub obniża jego wymiar,
  • nie wydaje pracownikowi świadectwa pracy,
  • nie wykonuje orzeczenia sądu pracy lub ugody zawartej przed komisją pojednawczą lub sądem,
  • będąc odpowiedzialny za stan bhp w zakładzie lub kierując pracownikami, nie przestrzega przepisów bhp,
  • nie zawiadamia w ciągu 30 dni inspektora pracy o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności,
  • nie zapewnia, aby budowa była wykonana na podstawie projektów uwzględniających wymagania bhp,
  • wyposaża stanowiska pracy w sprzęt bez atestu lub certyfikatu,
  • dostarcza pracownikowi sprzęt ochrony indywidualnej bez certyfikatu,
  • stosuje materiały i procesy technologiczne bez ustalenia stopnia ich szkodliwości,
  • stosuje nieoznakowane substancje chemiczne lub niebezpieczne preparaty chemiczne niemające kart charakterystyki tych substancji,
  • nie zawiadamia inspektora pracy czy prokuratora o ciężkim, śmiertelnym lub zbiorowym wypadku przy pracy,
  • nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby zawodowej,
  • przedstawia niezgodne z prawdą informacje, dokumenty dotyczące wypadków czy chorób zawodowych,
  • nie wykonuje w terminie nakazu inspektora pracy, uniemożliwia prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji niezbędnych do wykonywania zadań podlega karze grzywny.
   Kary mogą być bardzo dotkliwe. Np. pracodawca, który pozostawia dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem, podlega grzywnie od 1000 do 30 000 zł. Od 1 lipca 2007 r. kary za wykroczenia przeciwko prawom pracownika (np. naruszanie przepisów o czasie pracy, nieterminowa wypłata wynagrodzenia, nieudzielanie urlopu) podlegają karze grzywny w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł. Wysokość mandatów nakładanych przez inspektorów PIP wzrosła do 2000 zł.
   W kolejnych rozdziałach postaram się uporządkować i opisać wszystkie podstawowe czynności dyrektora szkoły jako pracodawcy, przez które realizuje on swoje uprawnienia i zadania wynikające z regulacji ustawowych. Czynności te często związane są z tworzeniem określonych dokumentów, regulaminów wewnętrznych, a także innych regulacji związanych z zatrudnianiem pracowników i utrzymywaniem w sprawności organizacyjnej i materialno-technicznej szkoły (placówki), będącej miejscem kształcenia oraz wychowywania uczniów i pracy pracowników.
 

* Encyklopedia organizacji i zarządzania. PWE, Warszawa 1982 s. 417. 
 

Przejdź do strony głównej
Oprogramowanie sklepu shopGold.pl